بزرگ‌ترین دشمن هر فرد ، بحران نیست ؛ تصمیم‌های بی‌شمار است!

وقتی مغز انسان ، پیش از سازمان فرسوده می‌شود...

فاخته- «فرسودگی تصمیم» یکی از مهم‌ترین مفاهیم روان‌شناسی مدیریت است.  بر اساس این مفهوم، هر تصمیمی که می‌گیریم، بخشی از انرژی شناختی ما را مصرف می‌کند. اگر این روند بدون استراحت و بدون اولویت‌بندی ادامه یابد، کیفیت تصمیم‌های بعدی به‌تدریج افت می‌کند. در چنین شرایطی، انسان یا تصمیم‌های عجولانه می‌گیرد، یا تصمیم‌گیری را به تعویق می‌اندازد، یا به ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه پناه می‌برد؛ حتی اگر آن گزینه بهترین نباشد.

به همین دلیل است که بسیاری از اشتباهات بزرگ مدیریتی نه در اوج بحران، بلکه پس از ساعت‌ها جلسه، ده‌ها تماس، صدها امضا و انبوهی از انتخاب‌های کوچک رخ می‌دهد. 
مغز بشر، آرام‌آرام فرسوده می‌شود؛ بی‌آنکه صاحبش متوجه باشد.
در حوزه امنیت غذایی، کشاورزی، دام و طیور، این موضوع اهمیت دوچندان دارد. تصمیم درباره کنترل بیماری‌های دامی، تأمین نهاده‌ها، مدیریت منابع آب، برنامه‌ریزی تولید، واکنش به خشکسالی یا مدیریت بازار، همگی نیازمند ذهنی آرام، متمرکز و شاداب هستند. 
اگر مدیر در پایان روز و پس از انبوهی از تصمیم‌های کم‌اهمیت، مجبور به اتخاذ تصمیمی راهبردی شود، احتمال خطا افزایش می‌یابد و هزینه آن ممکن است میلیون‌ها تومان یا حتی امنیت غذایی یک منطقه باشد.
از همین رو، سازمان‌های موفق دنیا تلاش می‌کنند تصمیم‌های تکراری را استاندارد کنند، فرآیندها را ساده سازند، اختیار را به کارشناسان بسپارند و مهم‌ترین تصمیم‌ها را به زمانی موکول کنند که ذهن مدیر در بهترین وضعیت قرار دارد.
درس بزرگ «قانون فرسودگی تصمیم» این است که مدیر موفق، کسی نیست که بیشترین تصمیم را بگیرد؛ بلکه کسی است که انرژی ذهنی خود را برای مهم‌ترین تصمیم‌ها حفظ کند. گاهی هنر مدیریت، نه در افزودن انتخاب‌های بیشتر، بلکه در حذف انتخاب‌های غیرضروری است.

آیش مغز یا تناوب تصمیم

شاید امروز بیش از هر زمان دیگری، سازمان‌ها به مدیری نیاز دارند که بداند مغز انسان نیز مانند زمین کشاورزی، اگر فرصت بازسازی نداشته باشد، حاصلخیزی خود را از دست می‌دهد. همان‌گونه که زمین خسته، محصولی مطلوب نمی‌دهد، ذهن خسته نیز تصمیمی مطلوب نخواهد گرفت.
در نهایت، کیفیت آینده هر سازمان، پیش از آنکه به بودجه، تجهیزات یا فناوری وابسته باشد، به کیفیت تصمیم‌هایی وابسته است که انسان‌ها می‌گیرند. و کیفیت تصمیم‌ها نیز، پیش از هر چیز، به سلامت و طراوت ذهن تصمیم‌گیرنده بستگی دارد./1003
               

علیرضا کیهان‌پور